ข้อดีของการขึ้นค้าง
- ผลตรงและสีสม่ำเสมอ เพราะผลห้อยลงอย่างอิสระ ไม่กดกับพื้น จึงได้ผลตรงตามเกรดมากกว่า
- โรคน้อยลง ใบและผลไม่สัมผัสดินโดยตรง ลดการกระเด็นของเชื้อจากดินขึ้นใบเวลาฝนตกหรือรดน้ำ
- เก็บง่ายและเก็บถี่ได้ มองเห็นผลชัด เก็บได้เร็ว ซึ่งสำคัญมากเพราะแตงกวาต้องเก็บทุก 1–2 วัน
- ปลูกได้ถี่ขึ้น ใช้พื้นที่แนวตั้ง จึงลงต้นต่อไร่ได้มากกว่า
ข้อเสียของการขึ้นค้าง
ต้นทุนค้าง เชือก และค่าแรงจัดเถาเป็นรายจ่ายที่เกิดขึ้นจริงและต้องทำต่อเนื่อง ถ้าราคาผลผลิตช่วงนั้นต่ำ ส่วนต่างอาจไม่คุ้ม
เมื่อไรที่การปล่อยเลื้อยดินยังสมเหตุสมผล
เหมาะกับแปลงขนาดเล็ก รอบปลูกสั้น ฤดูแล้งที่ฝนน้อย และพื้นที่ที่ค่าแรงเป็นข้อจำกัด แต่ควรรองฟางหรือวัสดุคลุมดินไว้ เพื่อลดการสัมผัสดินโดยตรง
เลือกพันธุ์ให้เข้ากับวิธีปลูก
พันธุ์ที่ระบุว่าขึ้นค้างเก่งและแตกแขนงดี จะได้ประโยชน์จากการทำค้างมากกว่า เช่น หงษ์ทอง TT 222 และ หงษ์ทอง TT 239 ที่ระบุลักษณะนี้ไว้บนซอง
ส่วนความยาวผลควรเลือกตามตลาด — ไทยกรีน TT 200 อยู่ที่ 18–20 ซม., หงษ์ทอง TT 444 อยู่ที่ 20–23 ซม. ขณะที่ ไทยไหม TT 999 อยู่ที่ 15–18 ซม.
อย่าลืมเรื่องรอบเก็บ
แตงกวาอายุสั้นมาก ซองของเราระบุ 30–35 วันหลังหยอดเมล็ดสำหรับหลายรุ่น เมื่อเริ่มเก็บแล้วต้องเก็บถี่ ถ้าปล่อยให้ผลแก่คาต้น ต้นจะชะลอการติดผลใหม่ทันที
สรุป
ถ้าปลูกเชิงการค้าและขายตามเกรด การทำค้างมักคุ้มค่ากว่าในระยะยาว แต่ถ้ารอบสั้นและแรงงานจำกัด การเลื้อยดินพร้อมวัสดุคลุมดินก็ยังเป็นทางเลือกที่ใช้ได้
